Depressiya və əhval
Depressiyada yuxu və iştaha niyə dəyişir?
Depressiya zamanı az və ya çox yatmaq, iştahanın dəyişməsi nə deməkdir? Bu əlamətləri necə izləməli və həkimə nə danışmalı olduğunuzu öyrənin.
Depressiya yalnız əhvala təsir etmir. Bəzi insanlar gecə yata bilmir, bəziləri uzun yatdığı halda yenə yorğun oyanır. İştaha da eyni istiqamətdə dəyişmir: yeməyə maraq azala və ya əvvəlkindən çox yemək istəyi yarana bilər.
Dəyişiklik nə vaxtdan başlayıb?
Həkim üçün əsas məsələ sizin adi ritminizdən nə qədər uzaqlaşmağınızdır. “Həmişə gec yatmışam” ilə “son üç həftədə səhərədək yata bilmirəm” eyni məlumat deyil. Çəki dəyişməsi, gecə oyanmaları, gündüz mürgüləməsi və yemək saatlarının pozulması ayrıca qeyd olunur.
Bu əlamətlər təkcə depressiyaya aid deyil. Yuxu apnesi, hormonlarla bağlı problemlər, bəzi dərmanlar və başqa vəziyyətlər də araşdırıla bilər. Buna görə yuxu və iştaha dəyişməsini avtomatik olaraq psixoloji səbəblə bağlamaq düzgün deyil.
Evdə nəyi izləmək faydalıdır?
- Təxminən nə vaxt yatıb oyandığınızı qeyd edin.
- Gün ərzində yeməyi unutduğunuz və ya iştahanın artdığı vaxtlara baxın.
- Kofein, alkoqol və dərman istifadəsini həkimdən gizlətməyin.
- Əhval və enerjidəki dəyişikliklərin bunlarla eyni vaxtda olub-olmadığını yazın.
Qeydlərin dəqiq dəqiqəsinə olması vacib deyil. Məqsəd rəqəmlərə bağlanmaq yox, ümumi mənzərəni görməkdir. Yeməyi “haqq etmək” üçün özünüzü məcburi məşqlə yormaq və ya yuxugətirici vasitə ilə problemi örtmək əlavə çətinlik yarada bilər.
Hansı hallarda daha tez yardım lazımdır?
Yemək və maye qəbulunun ciddi azalması, sürətli çəki itkisi və bir neçə gecə davam edən ağır yuxusuzluq qiymətləndirilməlidir. Xüsusilə az yatdığınız halda qeyri-adi dərəcədə enerjili, sürətli və impulsiv olmusunuzsa, bunu ayrıca bildirin. Bu məlumat müalicənin düzgün seçilməsi üçün əhəmiyyətlidir.