Psixiatrik yardım və müalicə
Unutqanlıq nə vaxt həkim qiymətləndirməsi tələb edir?
Adi unutqanlıqla gündəlik həyata mane olan yaddaş çətinliyini necə ayırd etməli? Yuxu, əhval, dərmanlar və tibbi müayinə barədə məlumatlar.
Açarı hara qoyduğunu unutmaq və ya bir adı gec xatırlamaq hər kəsin başına gələ bilər. Əsas sual dəyişikliklərin nə qədər tez-tez baş verməsi və gündəlik müstəqilliyə təsiridir. Yaddaş şikayətini dərhal demensiya adlandırmaq da, tam görməzdən gəlmək də düzgün deyil.
Hansı dəyişikliklər daha əhəmiyyətlidir?
Eyni sualı davamlı təkrarlamaq, tanış yerdə yolu itirmək və əvvəllər rahat görülən işi yerinə yetirməkdə çətinlik qiymətləndirmə tələb edir. Yaxınların müşahidəsi faydalı ola bilər, amma şəxslə hörmətlə və onun iştirakını qoruyaraq danışmaq vacibdir.
Yaddaşla yanaşı diqqət, dil, planlaşdırma və davranışda dəyişikliklər də araşdırılır. İnternetdə bir testin nəticəsi diaqnoz qoymaq üçün kifayət etmir.
Başqa səbəblər də mümkündür
Yuxu çatışmazlığı, depressiya, təşviş, bəzi dərmanlar və fiziki sağlamlıq problemləri yaddaşa təsir edə bilər. Qiymətləndirmədə başlanma vaxtı, gediş, tibbi tarixçə və istifadə olunan vasitələr nəzərdən keçirilir. Səbəb müəyyənləşdikcə uyğun müalicə və dəstək seçilir.
Qəbula konkret nümunələr, dərman siyahısı və əvvəlki müayinə nəticələri ilə gəlmək faydalıdır. Yaddaşı gücləndirdiyi iddia edilən əlavələri özbaşına başlamaq səbəbi araşdırmağın yerini tutmur.
Qəfil çaşqınlıqda gözləməyin
Saatlar və ya günlər içində yaranan çaşqınlıq, oyaqlığın dəyişməsi, qəfil nitq pozuntusu və ya bədənin bir tərəfində zəiflik təcili tibbi qiymətləndirmə tələb edir. Həyati təhlükədə 112-yə müraciət edin. Daha tədricən yaranan çətinliklərdə isə görüş planlaşdırmaq və gündəlik təhlükəsizlik ehtiyaclarını müzakirə etmək lazımdır. Qeyd dəftəri və sabit gündəlik ritm köməkçi vasitə ola bilər.