Uşaq və yeniyetmə psixiatriyası
Uşağı ilk psixiatr qəbuluna necə hazırlamalı?
Uşaq psixiatrına ilk qəbuldan əvvəl nə danışmalı, hansı məlumatları toplamalı və uşağın suallarına necə cavab verməli? Valideynlər üçün bələdçi.
İlk qəbul valideyndə də, uşaqda da suallar yarada bilər. Görüşü cəza və ya qorxuducu hadisə kimi təqdim etmək əməkdaşlığı çətinləşdirir. Uşağa yaşına uyğun, doğru və sadə məlumat vermək daha faydalıdır.
Uşağa nə demək olar?
“Son vaxtlar yatmaq sənə çətin gəlir. Bunu anlamağa kömək edən həkimlə danışacağıq” kimi konkret izah seçin. “Səni aparacağam, ağlını başına yığacaqlar” ifadəsi yardımın məqsədini təhrif edir. Qəbulda danışa, sual verə və lazım olduqda fasilə istəyə biləcəyini bildirin.
Həkimin dəqiq nə edəcəyini bilmirsinizsə, mütləq analiz və ya dərman olacağını vəd etməyin. İlk görüş adətən məlumat toplamaq və ehtiyacları anlamaq üçündür. Uşağın dərhal bütün hisslərini danışmasını gözləmək lazım deyil.
Hansı məlumatları hazırlamalı?
Şikayətin başlanma vaxtı, yuxu, iştaha, inkişaf, məktəb və ailə həyatındakı dəyişikliklər barədə qısa qeydlər faydalıdır. Əvvəlki müayinələr, istifadə olunan dərmanlar və müəllimin konkret müşahidələri varsa, götürün. Yalnız çətinlikləri deyil, uşağın maraqlarını və güclü tərəflərini də qeyd edin.
Valideynlərin fərqli müşahidələri ola bilər. Görüşü kimin haqlı olduğunu sübut edən mübahisəyə çevirmədən hər iki baxışı çatdırmaq qiymətləndirməyə kömək edir.
Məxfilik və növbəti addımlar
Yaşa uyğun olaraq həkim uşaqla ayrıca danışmaq istəyə bilər. Məlumatın hansı hissəsinin ailə ilə paylaşılacağını və təhlükəsizlik istisnalarını əvvəlcədən soruşmaq olar. Görüşün sonunda ilkin qənaət, əlavə qiymətləndirmə ehtiyacı və növbəti addımlar aydınlaşdırılmalıdır. Psixiatra müraciət avtomatik olaraq dərman başlanması demək deyil.