Yuxu və gündəlik ritm
Yuxusuzluq nə vaxt qiymətləndirilməlidir?
Yuxuya getmək və yuxunu davam etdirmək çətinləşibsə, hansı əlamətlərə baxmalı? Yuxusuzluğun səbəbləri və yardım yolları haqqında oxuyun.
Bir gecə pis yatmaqla davamlı yuxusuzluq eyni deyil. Yatmaq üçün imkan və uyğun şərait olduğu halda yuxuya gedə bilməmək, tez-tez oyanmaq və bunun gündüz fəaliyyətinə təsir etməsi qiymətləndirmə üçün əsasdır.
Gecə ilə yanaşı gündüzə də baxılır
Yorğunluq, diqqət çətinliyi, əsəbilik və iş qabiliyyətinin azalması yuxu probleminin nəticəsi ola bilər. Bəzən insan yuxunu saatlarla ölçür, amma əsas çətinlik yatağa girəndə yaranan gərginlik olur. Həkim həm müddəti, həm də yuxu barədə gözləntiləri soruşur.
Uzunmüddətli yuxusuzluğun qiymətləndirilməsində şikayətin həftədə neçə gecə və neçə ay davam etdiyi nəzərə alınır. Bununla belə, ciddi gündüz təsiri varsa, aylarla gözləmək tələb olunmur.
Səbəblər eyni deyil
Stress, depressiya, təşviş, ağrı, nəfəs problemləri, kofein və bəzi dərmanlar yuxuya təsir edə bilər. Xoruldama və nəfəsin dayanması barədə məlumat ayrıca əhəmiyyətlidir. Yuxusuzluğu təkcə “çox düşünmək”lə izah etmək bəzən başqa səbəbi gözdən qaçırır.
Müalicədə nə müzakirə olunur?
Yuxu vərdişlərinin düzəldilməsi faydalıdır, amma davamlı yuxusuzluqda bununla kifayətlənmək olmaya bilər. Yuxusuzluq üçün koqnitiv-davranış terapiyası yuxu ilə bağlı düşüncə və davranışlara yönəlir. Dərman ehtiyacı isə fərdi qiymətləndirilir.
Qəbula bir-iki həftəlik təxmini yuxu qeydi gətirmək olar. Gecə neçə dəfə saata baxdığınızı dəqiq hesablamayın; səhər ümumi qeydlər yetərlidir. Yuxululuq diqqəti pozursa, avtomobil idarə etməyin. Özbaşına sakitləşdirici qəbul etmək səbəbi aradan qaldırmır və əlavə risk yarada bilər.